Kort antwoord
In oude Amsterdamse woningen zit nog vaak een stoppenkast, ontbreekt aarde in een deel van de stopcontacten of is de bedrading in de loop der jaren stukje bij beetje aangepast. Een nieuwe groepenkast lost niet alles op: kijk ook naar de leidingen erachter. Huur je, vraag dan eerst toestemming aan de verhuurder. Woon je in een monument, check dan of je ingreep aan wanden of plafonds vergunningplichtig is.
Waarom oude Amsterdamse huizen anders zijn
Amsterdam heeft veel woningen die al bestonden voordat er überhaupt elektriciteit in huis was. In grachtenpanden in het centrum is de bedrading er later bij gekomen, vaak in meerdere rondes. In de negentiende-eeuwse buurten zoals De Pijp en Oud-West, en in de portiekflats uit de jaren twintig en dertig in West en Zuid, zie je hetzelfde: een installatie die door de jaren heen is uitgebreid door verschillende mensen.
Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het betekent wel dat je bij het vervangen van de groepenkast niet alleen naar de kast zelf moet kijken.
Wat we vaak tegenkomen
In de meterkasten van oudere Amsterdamse woningen zien we regelmatig:
- Nog porseleinen stoppen (smeltzekeringen) in plaats van installatieautomaten.
- Geen of maar één aardlekschakelaar voor het hele huis.
- Stopcontacten zonder randaarde, vooral in woonkamers en slaapkamers.
- Oude bedrading met stoffen of verharde isolatie in een deel van het huis.
- Leidingen die van groep zijn gewisseld, zodat niet meer duidelijk is wat waar op zit.
- Een krappe meterkast waar een moderne groepenkast net wel of net niet in past.
Alleen de kast vervangen, of meer?
Een nieuwe groepenkast met aardlekschakelaars maakt je installatie veel veiliger. Maar als de leidingen erachter oud of beschadigd zijn, blijft dat een zwakke plek. Daarom meten we bij een oude installatie eerst door: is er aarde, hoe is de isolatie van de bedrading en welke groep gaat waarheen.
Soms is de conclusie dat alleen de kast vervangen kan. Soms is het verstandig om een paar groepen opnieuw te trekken, bijvoorbeeld voor de keuken of de badkamer. Je hoort dat vooraf, met een duidelijke uitleg, zodat je zelf kunt kiezen. Wil je eerst weten hoe je installatie ervoor staat, dan is een woningkeuring een goed begin.
Geen aarde in je stopcontacten?
In veel oude woningen hebben niet alle stopcontacten randaarde. Een aardlekschakelaar beschermt dan nog steeds tegen een gevaarlijke schok, maar apparaten met een metalen behuizing, zoals een wasmachine of een koelkast, horen op een geaard stopcontact.
Of aarde aanleggen eenvoudig is, hangt af van je woning. In een appartement is er vaak aarde beschikbaar via de aansluiting in de meterkast, en kunnen we vanuit de nieuwe groepenkast geaarde groepen aanleggen naar de plekken waar je ze nodig hebt.
Huurwoning, VvE of monument
Huur je bij een woningcorporatie of particuliere verhuurder? Dan is de installatie meestal van de verhuurder. Vraag eerst toestemming voordat je de groepenkast laat vervangen. Bij een onveilige situatie kun je de verhuurder ook vragen het zelf te laten oplossen.
In een appartementengebouw met een VvE is de groepenkast in je eigen woning meestal jouw verantwoordelijkheid. Leidingen in gemeenschappelijke ruimtes, zoals het trappenhuis of de kelder, vallen vaak onder de VvE. Check dat even in de splitsingsakte of vraag het na bij de beheerder.
Woon je in een monument, zoals veel grachtenpanden? Dan kan het zijn dat je voor ingrepen in historische wanden, plafonds of betimmeringen een vergunning nodig hebt. De groepenkast vervangen in de meterkast is zelden een probleem, maar voor nieuwe leidingen door oude muren vraag je het beter vooraf na bij de gemeente.
Hoe gaat het vervangen?
Vooraf kijken we samen naar de meterkast en spreken we af wanneer de stroom eruit gaat. Het vervangen zelf duurt meestal een deel van de dag. Daarna testen we elke groep en krijgt elke groep een duidelijk label, zodat je precies weet wat waarop zit.
Aan de hoofdaansluiting en de meter werkt alleen de netbeheerder Liander. Moet die worden aangepast, bijvoorbeeld voor krachtstroom, dan lees je in dit artikel over krachtstroom aanvragen hoe dat gaat. Meer over het vervangen zelf staat op de pagina groepenkast vervangen.
Wanneer bel je een elektricien?
Bel of app een elektricien als:
- Je een brandlucht ruikt, verkleuring ziet of iets hoort knetteren bij de meterkast (direct).
- Er nog stoppen in je meterkast zitten.
- Stopcontacten warm worden of de stroom regelmatig uitvalt.
- Je een oud huis koopt en wilt weten hoe de installatie ervoor staat.
- Je gaat verbouwen of elektrisch gaat koken.
