Wanneer is een nieuwe groepenkast nodig?
De groepenkast, in de volksmond vaak de meterkast, verdeelt de stroom in je woning over een aantal groepen en beveiligt ze. Een oude kast doet het vaak nog, maar is niet gemaakt voor alles wat er nu aan apparaten in huis staat. Deze signalen betekenen dat vervangen verstandig is:
- Je hebt nog schroefzekeringen (stoppen) in plaats van automaten.
- Een deel van de groepen zit niet achter een aardlekschakelaar.
- Er valt regelmatig een groep uit als de wasmachine en de vaatwasser tegelijk aanstaan.
- Er komt een inductiekookplaat, laadpaal, warmtepomp of thuisbatterij bij, en die wil een eigen groep.
- De kast voelt warm aan, ruikt naar brand of er zit verkleuring bij de aansluitingen.
- Je gaat verbouwen en de installatie gaat toch al open.
Volgens de huidige norm voor elektrische installaties, NEN 1010, hoort elke groep beveiligd te zijn met een aardlekschakelaar. Kasten uit de jaren zeventig en tachtig voldoen daar vaak niet aan. Je huis is daardoor niet meteen gevaarlijk, maar je bent minder goed beschermd dan met een moderne kast.
Groepenkast vervangen in een Amsterdams appartement
De meeste Amsterdammers wonen in een appartement, vaak in een pand dat ooit is opgesplitst. Elke woning heeft dan een eigen meter en een eigen groepenkast. Soms hangt die in je gang of onder de trap, soms in een gezamenlijke meterkast in het trappenhuis.
Alles na de meter hoort bij jouw woning. Ben je eigenaar, dan mag je de groepenkast laten vervangen zonder toestemming van de VvE. Gaat het om gezamenlijke kabels of de meterkast in het trappenhuis, dan beslist de VvE mee. Huur je, dan is de installatie meestal van de verhuurder en vraag je het eerst daar.
In oude panden in het centrum, De Pijp of Oud-West is de meterkast vaak krap. Er bestaan compacte groepenkasten, en soms is een tweede kast ernaast de oplossing. Een foto van de meterkast met wat ruimte eromheen laat ons zien wat er past.
Stoppenkast vervangen
In vooroorlogse woningen zitten soms nog porseleinen schroefzekeringen. Brandt er een door, dan moet je hem vervangen in plaats van een schakelaar terug te zetten. Het grotere probleem: een stoppenkast heeft meestal geen of te weinig aardlekbeveiliging.
Bij het vervangen kijken we ook naar de bedrading erachter. Is die in goede staat, dan sluiten we hem aan op de nieuwe kast. Vinden we oude draden met versleten isolatie, dan laten we je dat zien en bespreken we wat nodig is. Vaak is een deel vervangen al genoeg.
Uitbreiden in plaats van vervangen
Is je kast nog niet zo oud maar heb je meer groepen nodig, dan kan uitbreiden genoeg zijn. Daarvoor moet er ruimte in de kast zijn en moeten de aardlekschakelaars in orde zijn. Zit de kast vol, dan is een grotere kast meestal de nettere oplossing.
Zware apparaten krijgen bij voorkeur een eigen groep met een aardlekautomaat: een groep en een aardlekschakelaar in één. Gaat er dan iets mis, dan valt alleen die groep uit en blijft de rest van je huis gewoon werken.
Denk je aan een laadpaal of warmtepomp, dan kijken we meteen naar je aansluiting. Met 1 fase kom je dan soms tekort.
Een 3-fase groepenkast
Bij een 3-fase aansluiting hoort een 3-fase groepenkast. De groepen zijn dan verdeeld over drie fasen, zodat geen fase te zwaar wordt belast. Daardoor kunnen een laadpaal tot 11 kilowatt, een warmtepomp en een inductiekookplaat tegelijk aan.
Ga je van 1 naar 3 fasen, dan verzwaart Liander je aansluiting en wordt de groepenkast aangepast of vervangen. Hoe dat gaat, lees je op de pagina over de 3-fase aansluiting.
Heb je al 3-fase, maar staat bijna alles op één fase? Dan valt er soms iets uit terwijl er vermogen genoeg is. Door de groepen beter te verdelen lossen we dat vaak op zonder nieuwe kast.
Zo verloopt het vervangen
Een groepenkast vervangen kost meestal een dag of een deel daarvan, afhankelijk van hoe groot de installatie is:
- We bekijken je kast en installatie, het liefst eerst via een foto, zodat we weten welke kast en hoeveel groepen je nodig hebt.
- Je krijgt een duidelijke offerte. Pas als je akkoord bent, plannen we een dag.
- Op die dag gaat de stroom eraf. Alles na de meter wordt vervangen; de meter en de hoofdaansluiting zijn van Liander en blijven zitten.
- We sluiten de groepen aan, zetten er per ruimte een label bij en meten na of alles veilig werkt.
- Je krijgt uitleg: welke groep waarvoor is en wat je doet als er iets uitvalt.
Houd er rekening mee dat de stroom een deel van de dag uit is. Doe die dag dus niet net grote boodschappen voor de vriezer en zorg dat je telefoon is opgeladen.
Aardlekschakelaar of aardlekautomaat?
Beide schakelen de stroom uit bij lekstroom. Het verschil is hoeveel groepen er tegelijk uitvallen.
| Onderdeel | Aardlekschakelaar | Aardlekautomaat |
|---|---|---|
| Beveiligt | Meerdere groepen tegelijk | Eén groep |
| Bij een storing | Alle groepen erachter vallen uit | Alleen die ene groep valt uit |
| Handig voor | Verlichting en gewone stopcontacten | Zware apparaten, laadpaal, warmtepomp |
| Ruimte in de kast | Weinig extra plek | Per groep iets meer plek |